เวลาเลือก รองเท้าเซฟตี้ หลายคนมักเริ่มจากดูหัวรองเท้า พื้นกันลื่น น้ำหนัก หรือดีไซน์ก่อน แต่ถ้าดูรายละเอียดสินค้าให้ลึกขึ้น จะเจอรหัสอย่าง S1, S1P, S1PL หรือ S1PS ซึ่งรหัสเหล่านี้สำคัญกว่าที่คิด เพราะช่วยบอกว่ารองเท้าคู่นั้นถูกออกแบบมาเพื่อรองรับความเสี่ยงแบบไหน
สำหรับ รองเท้าเซฟตี้ S1 และ S1P จุดที่แตกต่างกันแบบเข้าใจง่ายที่สุดคือ
S1 = รองรับความเสี่ยงพื้นฐานของงานทั่วไป
S1P = คุณสมบัติของ S1 + เพิ่มการป้องกันวัตถุแหลมเจาะทะลุจากพื้นรองเท้า
ดังนั้น ถ้าทำงานในคลังสินค้าที่พื้นสะอาด S1 อาจตอบโจทย์ แต่ถ้าต้องเดินในพื้นที่ที่มีโอกาสเจอตะปู สกรู หรือเศษโลหะ การเลือกรองเท้าที่มีคุณสมบัติป้องกันการเจาะทะลุจะเหมาะสมกว่า
รองเท้าเซฟตี้ S1 และ S1P ต่างกันอย่างไร?
รองเท้าเซฟตี้ S1 เป็นรองเท้านิรภัยที่มีหัวรองเท้าป้องกันแรงกระแทก พร้อมคุณสมบัติพื้นฐาน เช่น ส้นปิด คุณสมบัติป้องกันไฟฟ้าสถิต และการดูดซับแรงบริเวณส้นเท้า เหมาะกับงานทั่วไปในพื้นที่แห้งและไม่มีความเสี่ยงสูงจากวัตถุแหลมบนพื้น
ส่วน รองเท้าเซฟตี้ S1P มีพื้นฐานจาก S1 แต่เพิ่มคุณสมบัติ ป้องกันการเจาะทะลุบริเวณฝ่าเท้า จึงเหมาะกับช่าง งานซ่อมบำรุง งานประกอบ งานติดตั้ง หรือพื้นที่ที่อาจมีตะปู สกรูและเศษโลหะตกอยู่บนพื้น
ปัจจุบันมาตรฐานรองเท้าเซฟตี้มีการแยกรายละเอียดการป้องกันการเจาะทะลุออกเป็น P, PL และ PS มากขึ้น ดังนั้นในรองเท้ารุ่นใหม่จึงอาจพบทั้ง S1P, S1PL และ S1PS ไม่ใช่เพียง S1P เหมือนที่ผู้ใช้งานหลายคนคุ้นเคย
รองเท้าเซฟตี้ S1 คืออะไร?
S1 คือระดับหนึ่งของรองเท้า Safety Footwear ที่เหมาะสำหรับงานทั่วไป โดยเฉพาะงานภายในอาคารหรือพื้นที่ที่ค่อนข้างแห้ง
มาตรฐาน ISO 20345 ครอบคลุมทั้งข้อกำหนดพื้นฐานและข้อกำหนดเพิ่มเติมของรองเท้าเซฟตี้ เช่น ความเสี่ยงเชิงกล การลื่น ความร้อน และลักษณะทางการยศาสตร์
คุณสมบัติหลักที่พบในรองเท้าระดับ S1 ได้แก่
- มีหัวรองเท้านิรภัยสำหรับป้องกันนิ้วเท้า
- บริเวณส้นรองเท้าเป็นแบบปิด
- มีคุณสมบัติ Antistatic
- มีระบบดูดซับแรงบริเวณส้นเท้า
- ผ่านข้อกำหนดพื้นฐานของ Safety Footwear ตามมาตรฐานที่ระบุบนสินค้า
จุดที่ต้องเข้าใจคือ S1 ไม่ได้หมายความว่าพื้นรองเท้าป้องกันตะปูโดยอัตโนมัติ
ดังนั้น ถ้าพื้นที่ทำงานมีความเสี่ยงจากวัตถุแหลมแทงจากด้านล่าง ควรมองหารหัสที่ระบุคุณสมบัติการป้องกันการเจาะทะลุเพิ่มเติม
รองเท้าเซฟตี้ S1 เหมาะกับงานแบบไหน?
S1 มักเหมาะกับสถานที่ทำงานที่พื้นได้รับการจัดการค่อนข้างดี ไม่มีเศษโลหะหรือตะปูกระจายอยู่บนพื้น เช่น
- คลังสินค้า
- ศูนย์กระจายสินค้า
- Picking & Packing
- โรงงานประกอบสินค้า
- งานควบคุมเครื่องจักร
- งานผลิตทั่วไป
- งานโลจิสติกส์
- งานภายในอาคาร
ยกตัวอย่างง่าย ๆ พนักงานคลังสินค้าที่ต้องเดินหยิบสินค้าและมีความเสี่ยงจากกล่องหรือสินค้าตกใส่เท้า แต่พื้นที่ถูกดูแลให้สะอาดตลอดเวลา อาจไม่จำเป็นต้องเพิ่มแผ่นป้องกันการเจาะทะลุ หากการประเมินความเสี่ยงของพื้นที่ไม่พบอันตรายประเภทนั้น
รองเท้าเซฟตี้ S1P คืออะไร?
S1P คือรองเท้าเซฟตี้ที่มีคุณสมบัติพื้นฐานของ S1 และเพิ่มความสามารถในการป้องกันวัตถุแหลมเจาะทะลุพื้นรองเท้า
นี่คือจุดแตกต่างสำคัญระหว่าง S1 กับ S1P
หากผู้ใช้งานเหยียบตะปู เศษโลหะ หรือวัตถุแหลมจากด้านล่าง ชั้นป้องกันบริเวณพื้นรองเท้าจะทำหน้าที่ช่วยลดความเสี่ยงที่วัตถุดังกล่าวจะทะลุเข้าไปถึงฝ่าเท้า
รองเท้าประเภทป้องกันการเจาะทะลุจึงเป็นหนึ่งใน PPE ที่เหมาะกับความเสี่ยงต่อเท้าจากวัตถุแหลม ขณะเดียวกัน การเลือก PPE ควรเริ่มจากการประเมินความเสี่ยงของงาน ไม่ใช่เลือกจากระดับมาตรฐานที่สูงกว่าเพียงอย่างเดียว.
รองเท้า S1P เหมาะกับงานอะไร?
ตัวอย่างพื้นที่ที่ควรพิจารณารองเท้าที่มีระบบป้องกันการเจาะทะลุ ได้แก่
- งานช่าง
- งานซ่อมบำรุง
- งานติดตั้งเครื่องจักร
- งานประกอบโครงสร้าง
- โรงงานโลหะ
- งานติดตั้งภายในไซต์
- งานที่มีเศษสกรูหรือน็อตบนพื้น
- พื้นที่ที่อาจมีตะปูหรือเศษวัสดุแหลมคม
ในสถานการณ์เหล่านี้ ความเสี่ยงไม่ได้มาจากของตกใส่นิ้วเท้าเพียงอย่างเดียว แต่อาจมาจาก “ด้านล่างของเท้า” ด้วย
ตารางเปรียบเทียบ รองเท้าเซฟตี้ S1 กับ S1P
| คุณสมบัติ | S1 | S1P |
|---|---|---|
| หัวรองเท้านิรภัย | ✓ | ✓ |
| ป้องกันแรงกระแทกบริเวณนิ้วเท้า | ✓ | ✓ |
| ส้นรองเท้าแบบปิด | ✓ | ✓ |
| Antistatic | ✓ | ✓ |
| ดูดซับแรงบริเวณส้นเท้า | ✓ | ✓ |
| ป้องกันวัตถุแหลมเจาะพื้น | – | ✓ |
| เหมาะกับพื้นที่แห้งทั่วไป | ✓ | ✓ |
| งานคลังสินค้าทั่วไป | ✓ | ✓ |
| งานซ่อมบำรุง | พิจารณาตามความเสี่ยง | ✓ |
| พื้นที่มีตะปู/เศษโลหะ | ไม่แนะนำหากไม่มีคุณสมบัติเสริม | ✓ |
| งานติดตั้งเครื่องจักร | พิจารณาตามพื้นที่ | ✓ |
จำง่าย ๆ
S1 = ป้องกันความเสี่ยงพื้นฐาน
S1P = S1 + ป้องกันการเจาะทะลุจากด้านล่าง
แล้ว S1P, S1PL และ S1PS คืออะไร?
เมื่อดูรองเท้าเซฟตี้รุ่นใหม่ อาจไม่ได้พบเพียงคำว่า S1P แต่มี S1PL และ S1PS เพิ่มเข้ามาด้วย
สาเหตุคือมาตรฐานรุ่นใหม่แยกวิธีการป้องกันการเจาะทะลุออกให้ละเอียดขึ้น
| รหัส | ลักษณะโดยย่อ |
|---|---|
| S1P | S1 + การป้องกันการเจาะทะลุประเภท P |
| S1PL | S1 + การป้องกันการเจาะทะลุประเภท PL |
| S1PS | S1 + การป้องกันการเจาะทะลุประเภท PS |
P, PL และ PS มีรายละเอียดด้านวัสดุและวิธีการทดสอบการเจาะทะลุที่แตกต่างกัน ดังนั้นหากต้องจัดซื้อรองเท้าจำนวนมากสำหรับโรงงาน ไม่ควรดูเพียงคำว่า “กันตะปู” บนหน้าสินค้า แต่ควรตรวจสอบ รหัสมาตรฐานเต็มของรองเท้ารุ่นนั้น
S1P ไม่ได้แปลว่า “หัวเหล็ก”
อีกหนึ่งความเข้าใจผิดที่เจอบ่อยคือ
รองเท้า S1P = รองเท้าหัวเหล็ก
จริง ๆ แล้ว S1P เป็นรหัสด้านระดับการป้องกัน ไม่ใช่ชื่อวัสดุของหัวรองเท้า
หัวรองเท้านิรภัยอาจผลิตจากวัสดุหลายประเภท เช่น Steel Toe, Aluminium Toe หรือ Composite Toe หากผ่านข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องของรองเท้านิรภัย
ดังนั้นหากต้องการรองเท้า Metal Free อย่าดูแค่ S1P ควรตรวจรายละเอียดเพิ่มเติมทั้ง
Toe Cap + Midsole + ชิ้นส่วนประกอบอื่นของรองเท้า
S1P กันตะปูได้ไหม?
คำตอบสั้น ๆ คือ
S1P มีคุณสมบัติด้านการป้องกันการเจาะทะลุของพื้นรองเท้า
แต่ไม่ควรตีความว่า “ไม่มีวัตถุใดสามารถแทงทะลุได้เลย”
ประสิทธิภาพขึ้นอยู่กับประเภทของระบบป้องกัน วัตถุที่เหยียบ แรงที่เกิดขึ้น สภาพรองเท้า และมาตรฐานการทดสอบของรองเท้ารุ่นนั้น
ดังนั้นในงานที่มีความเสี่ยงสูง ควรใช้ Risk Assessment ของหน้างานเป็นตัวกำหนด PPE มากกว่าตัดสินจากชื่อรุ่นหรือคำโฆษณาเพียงอย่างเดียว
แนวทางด้าน PPE ก็เน้นว่ารองเท้าที่เลือกควรเหมาะกับความเสี่ยงและงานที่ทำจริง และต้องมีขนาดหรือการปรับให้เหมาะสมกับผู้สวมใส่.
รองเท้า S1P กันน้ำหรือไม่?
ไม่จำเป็น
ตัว P ไม่ได้หมายถึง Waterproof
P ในบริบทนี้เกี่ยวข้องกับคุณสมบัติการป้องกันการเจาะทะลุของพื้นรองเท้า
ดังนั้น หากต้องทำงานกลางแจ้ง พื้นที่เปียก หรือมีน้ำเป็นประจำ ต้องตรวจดูคุณสมบัติด้านน้ำและรหัสมาตรฐานอื่นเพิ่มเติม ไม่ควรซื้อ S1P แล้วสรุปทันทีว่าสามารถกันน้ำได้
รองเท้า S1P กันลื่นหรือไม่?
อย่าดูคำว่า S1P เพียงอย่างเดียวแล้วสรุปเรื่องประสิทธิภาพการกันลื่น
เพราะอุบัติเหตุจากการลื่นขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น
- วัสดุของพื้นรองเท้า
- ลายดอกยาง
- พื้นผิวหน้างาน
- น้ำ
- น้ำมัน
- จาระบี
- สารเคมีที่อยู่บนพื้น
หน่วยงานด้านความปลอดภัยอย่าง HSE ก็ระบุว่า การเป็น “Safety Footwear” ไม่ได้หมายความว่าจะเหมาะกับทุกความเสี่ยงด้านการลื่นโดยอัตโนมัติ จึงควรเลือกพื้นรองเท้าให้เหมาะกับสภาพหน้างานด้วย.
S1 กับ S1P แบบไหนดีกว่ากัน?
ถ้าถามว่า S1P ดีกว่า S1 ไหม?
คำตอบที่เหมาะสมกว่าคือ
ต้องดูว่าหน้างานมีความเสี่ยงอะไร
รองเท้าเซฟตี้ไม่ควรถูกเลือกโดยใช้หลักว่า “มาตรฐานเยอะที่สุด = ดีที่สุด” เพราะการเลือก PPE ที่ดีต้องตรงกับความเสี่ยงจริงของผู้ใช้งาน.
ตัวอย่างที่ 1: พนักงานแพ็กสินค้า
ทำงานอยู่ในคลัง พื้นเรียบ ไม่มีงานเจาะหรืองานก่อสร้าง
S1 อาจเพียงพอ
ตัวอย่างที่ 2: ช่างซ่อมบำรุงโรงงาน
ต้องเดินหลายพื้นที่ มีการถอดน็อต สกรู และซ่อมเครื่องจักร
S1P / S1PL / S1PS น่าพิจารณามากกว่า
ตัวอย่างที่ 3: งานติดตั้ง
พื้นที่ยังมีงานก่อสร้างหรือเศษวัสดุและมีโอกาสเหยียบของแหลม
ควรให้ความสำคัญกับคุณสมบัติป้องกันการเจาะทะลุ
ตารางเลือกรองเท้า S1 หรือ S1P ตามงาน
| ลักษณะงาน | ระดับที่ควรพิจารณา | เหตุผล |
|---|---|---|
| Picking / Packing | S1 | ความเสี่ยงจากพื้นค่อนข้างต่ำ |
| คลังสินค้าทั่วไป | S1 | เหมาะกับพื้นที่แห้งและควบคุมได้ |
| โรงงานประกอบ | S1 / S1P | ขึ้นอยู่กับเศษวัสดุบนพื้น |
| ซ่อมบำรุง | S1P | มีโอกาสพบสกรูหรือเศษโลหะ |
| ติดตั้งเครื่องจักร | S1P / S1PL / S1PS | มีความเสี่ยงจากวัตถุแหลม |
| งานโลหะ | S1P / S1PL / S1PS | มีโอกาสพบเศษโลหะ |
| พื้นที่ก่อสร้าง | ต้องประเมินมากกว่า S1 เพียงอย่างเดียว | มีความเสี่ยงหลายด้าน |
| พื้นเปียกตลอดเวลา | ต้องดูคุณสมบัติน้ำเพิ่มเติม | S1P ไม่ได้แปลว่ากันน้ำ |
วิธีเลือกรองเท้าเซฟตี้ S1 หรือ S1P ให้เหมาะกับงาน
ขั้นตอนที่ 1 สำรวจความเสี่ยงจากด้านบน
ดูว่างานมีโอกาสเกิดของตก กระแทก หรือกดทับนิ้วเท้าหรือไม่ หากมีความเสี่ยงดังกล่าว ควรเลือกรองเท้า Safety Footwear ที่มีมาตรฐานเหมาะสม
ขั้นตอนที่ 2 สำรวจพื้นบริเวณทำงาน
ลองดูหน้างานจริงว่ามี
ตะปู สกรู เศษเหล็ก ลวด หรือวัสดุปลายแหลมตกอยู่บนพื้นหรือไม่
ถ้ามี ควรพิจารณารุ่นที่มี P / PL / PS
ขั้นตอนที่ 3 เช็กว่าพื้นที่แห้งหรือเปียก
ถ้าต้องเจอน้ำ ความชื้น หรือทำงานกลางแจ้งเป็นประจำ อย่าเลือกจาก S1/S1P เพียงอย่างเดียว ให้ดูคุณสมบัติด้านน้ำเพิ่มเติม
ขั้นตอนที่ 4 ดูลักษณะพื้น
พื้นกระเบื้อง พื้นคอนกรีต พื้นมัน หรือพื้นมีน้ำมัน ต้องเลือกลักษณะพื้นรองเท้าให้เหมาะกับสภาพจริง
ขั้นตอนที่ 5 เช็กมาตรฐานเต็มของรองเท้า
อย่าดูเพียงข้อความหน้ากล่องว่า “Safety Shoes”
ควรตรวจสอบรหัสมาตรฐาน รุ่นสินค้า และเอกสารจากผู้ผลิตหรือผู้จำหน่าย
มาตรฐานหลักที่ใช้อ้างอิงสำหรับ Safety Footwear ปัจจุบันคือกลุ่ม ISO 20345 โดย ISO ระบุ ISO 20345:2021 พร้อม Amendment 1:2024 และ BSI แสดง BS EN ISO 20345:2022+A1:2024 เป็นฉบับปัจจุบันของมาตรฐานอังกฤษ/ยุโรปที่เทียบเคียงกัน.
ขั้นตอนที่ 6 ทดลองสวมก่อนใช้งานจริง
นอกจากมาตรฐานแล้ว ควรดู
ความกว้างหน้าเท้า น้ำหนัก การซับแรง ความกระชับ และพื้นที่บริเวณนิ้วเท้า
โดยเฉพาะผู้ที่ต้องเดินหรือยืนตลอดกะ เพราะรองเท้าที่ป้องกันได้ดีแต่ใส่ไม่พอดี อาจไม่เหมาะกับการใช้งานจริง
Checklist ก่อนซื้อรองเท้าเซฟตี้
ก่อนตัดสินใจซื้อ ลองตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้
มีของหนักตกใส่เท้าได้หรือไม่?
มีตะปูหรือโลหะแหลมบนพื้นหรือไม่?
พื้นแห้งหรือเปียก?
มีน้ำมันหรือสารเคมีหรือไม่?
ต้องเดินวันละหลายชั่วโมงหรือไม่?
ต้องการรองเท้า Metal Free หรือไม่?
รองเท้าระบุ ISO/EN ISO รุ่นใด?
ตอบครบแล้วจะเลือกง่ายกว่าการดูเพียงว่ารุ่นไหนเป็น S1 หรือ S1P
สรุป รองเท้าเซฟตี้ S1 และ S1P ต่างกันอย่างไร?
สรุปง่ายที่สุดคือ
รองเท้า S1
เหมาะกับงานทั่วไปที่ต้องการหัวรองเท้านิรภัยและคุณสมบัติพื้นฐาน โดยพื้นที่ไม่มีความเสี่ยงสูงจากวัตถุแหลมแทงผ่านพื้นรองเท้า
รองเท้า S1P
มีคุณสมบัติพื้นฐานของ S1 และเพิ่ม การป้องกันการเจาะทะลุของพื้นรองเท้า
ดังนั้น ถ้าคุณทำงานในคลังสินค้าที่ควบคุมความสะอาดของพื้นได้ดี S1 อาจเพียงพอ
แต่ถ้าเป็นช่าง ซ่อมบำรุง งานติดตั้ง หรือพื้นที่ที่มีโอกาสเจอตะปู สกรู และเศษโลหะ S1P หรือระดับการป้องกันการเจาะทะลุที่เหมาะสมจะตอบโจทย์มากกว่า
สิ่งสำคัญที่สุดคือ อย่าเลือกจากรหัสมาตรฐานเพียงตัวเดียว แต่ให้ดู ความเสี่ยงหน้างาน + มาตรฐาน + ลักษณะพื้น + ความพอดีของรองเท้า พร้อมกัน
FAQ รองเท้าเซฟตี้ S1 และ S1P
รองเท้าเซฟตี้ S1 คืออะไร?
S1 คือระดับของรองเท้าเซฟตี้ที่มีคุณสมบัติพื้นฐานของ Safety Footwear พร้อมส้นปิด คุณสมบัติ Antistatic และการดูดซับแรงบริเวณส้นเท้า เหมาะกับพื้นที่ทำงานทั่วไปที่ค่อนข้างแห้ง
รองเท้าเซฟตี้ S1P คืออะไร?
S1P คือรองเท้าเซฟตี้ที่มีพื้นฐานจาก S1 และเพิ่มคุณสมบัติป้องกันการเจาะทะลุบริเวณพื้นรองเท้า จึงเหมาะกับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงจากตะปูหรือเศษโลหะ
S1 กับ S1P ต่างกันตรงไหน?
จุดต่างหลักคือ S1P เพิ่มคุณสมบัติการป้องกันการเจาะทะลุจากด้านล่าง ขณะที่ S1 ไม่มีคุณสมบัตินี้เป็นข้อกำหนดของระดับ S1
S1P กันตะปูไหม?
S1P มีระบบป้องกันการเจาะทะลุพื้นรองเท้าตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง แต่ควรตรวจสอบประเภท P, PL หรือ PS และมาตรฐานเต็มของรองเท้าแต่ละรุ่นด้วย
S1P กันน้ำไหม?
ไม่จำเป็น ตัว P ไม่ได้หมายถึง Waterproof หากต้องใช้งานในพื้นที่เปียก ควรตรวจสอบคุณสมบัติด้านการป้องกันน้ำเพิ่มเติม
รองเท้า S1 เหมาะกับงานคลังสินค้าไหม?
เหมาะได้ หากพื้นที่คลังสะอาด ค่อนข้างแห้ง และไม่มีความเสี่ยงจากของแหลมบนพื้น แต่ควรประเมินความเสี่ยงของสถานที่จริงก่อนเลือก PPE
งานช่างควรใช้ S1 หรือ S1P?
หากงานช่างมีโอกาสพบตะปู สกรู เศษโลหะ หรือวัตถุแหลมบนพื้น ควรพิจารณารองเท้าที่มีระบบป้องกันการเจาะทะลุมากกว่า S1 เพียงอย่างเดียว
S1P เป็นรองเท้าหัวเหล็กหรือไม่?
ไม่จำเป็น S1P เป็นระดับคุณสมบัติด้านความปลอดภัย ส่วนวัสดุหัวรองเท้าอาจเป็นเหล็ก อะลูมิเนียม Composite หรือวัสดุอื่นตามการออกแบบของผู้ผลิต
S1P กับ S1PS เหมือนกันไหม?
ไม่เหมือนกันทั้งหมด เพราะ P, PL และ PS ใช้แยกประเภทของระบบและวิธีทดสอบการป้องกันการเจาะทะลุ ดังนั้นควรตรวจรหัสเต็มของรองเท้าก่อนเลือกใช้
เลือกรองเท้าเซฟตี้จากมาตรฐานอย่างเดียวพอไหม?
ไม่พอ ควรพิจารณาร่วมกับลักษณะงาน พื้นหน้างาน ความเสี่ยงจากน้ำ น้ำมัน สารเคมี การลื่น ระยะเวลาการเดินและยืน รวมถึงความพอดีของรองเท้า
👉 ดูรายละเอียด ” รองเท้าเซฟตี้ ” ทั้งหมด
👉 สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมผ่าน LINE: @158kbakp ได้ทันที
